Ójöfn dreifing útilistaverka í Reykjavík

Á fundi borgarstjórnar sl. þriðjudag fluttum við sjálfstæðismenn tillögu um að efnt yrði til átaks í því skyni að fjölga útilistaverkum í íbúahverfum í eystri hluta borgarinnar.

Viðurkennt er að útilistaverk gegna mikilvægu hlutverki við að fegra borgir og einstök hverfi og stuðla að menningarbrag. Útilistaverk gegna m.a. mikilvægu hlutverki við grenndarkennslu nemenda í leikskólum og grunnskólum, sem er vaxandi þáttur í skólastarfi.

Þegar ég skoðaði staðsetningu 97 útilistaverka borgarinnar kom í ljós að dreifing þeirra um borgina er mjög ójöfn. Tæpur helmingur verkanna eða 46 eru í póstnúmeri 101. Sextán verk eru í 105 og þrettán í 104. Síðan fækkar þeim mjög eftir því sem austar dregur og í sumum hverfum er ekkert útilistaverk.

Æskilegt er að fjölga útilistaverkum í þeim íbúahverfum borgarinnar þar sem nú er fá slík verk eða jafnvel ekkert að finna. Ýmsar leiðir er hægt að fara við val á listaverkum. Ekki er kostnaðarsamt að smíða eftirgerð af verkum í eigu Listasafns Reykjavíkur og koma fyrir á góðum stöðum í hverfunum. Einnig er sjálfsagt að meta hvort ekki sé hægt að færa verk úr hverfum þar sem mörg slík útilistaverk eru, í hverfi þar sem fá eða engin slik verk eru. Síðast en ekki síst er hægt að efna til samkeppni um ný verk. Rétt er að óskað verði eftir hugmyndum um staðsetningu fyrir útilistaverk hjá íbúum viðkomandi hverfa sem og hverfisráðum.

Borgarfulltrúar Besta flokksins og Samfylkingarinnar vildu ekki samþykkja tillöguna í borgarstjórn en vísuðu henni til nefndar. InterestingStatue-002

Heitasta bók ársins

Útgáfuhóf Fantasíu, Hildur Sverrisdóttir hefur orðið.

Heitasta bók ársins kom út í gær, á heitasta degi ársins. Bókin heitir Fantasíur og er tileinkuð kynfrelsi kvenna. Konum var boðið að senda fantasíur í bókina og var 51 frásögn valin til birtingar. Hildur Sverrisdóttir, lögmaður og varaborgarfulltrúi, er ritstjóri bókarinnar og óska ég henni til hamingju með útgáfuna. Meðfylgjandi mynd var tekin þegar Hildur ávarpaði gesti útgáfuhófsins, sem haldið var í Bókaverslun Sigfúsar Eymundssonar í Austurstræti.

Ósigur skattgreiðenda

Tónlistarhúsið Harpa er glæsilegt mannvirki enda um að ræða dýrasta hús Íslandssögunnar. Undarlegt er að á þeim tímamótum, sem opnun hússins er, virðast nokkrir af helstu fjölmiðlum landsins kjósa að fjalla einungis á jákvæðan hátt um húsið. (Hljómar kunnuglega.) Sumir fjölmiðlar einblína á viðbrögð ánægðra tónleikagesta en eru skattgreiðendur sáttir við að greiða stofn- og rekstrarkostnað í 35 ár? Full þörf er á að fjallað sé á gagnrýninn hátt um Hörpu eins og önnur verkefni og skattgreiðendur upplýstir um kostnað og óhjákvæmilega skuldadaga.

Í bæklingi um húsið, sem dreift hefur verið inn á hvert heimili, er ýtarlega fjallað um ýmsa þætti byggingarinnar en ekki minnst á kostnað. Í slíkum bæklingi hefði verið kjörið að upplýsa alþjóð um kostnað við bygginguna og heildarskuldbindingu skattgreiðenda. Skuldir hússins eru a.m.k. sá hluti þess, sem allir landsmenn munu eiga sameiginlega.

Harpa er dæmi um opinbert verkefni, sem stjórnmálamenn voru í upphafi fengnir til að styðja á grundvelli hóflegra kostnaðaráætlana en á síðari stigum hækkaði kostnaður upp úr öllu valdi.

Árið 1997 var rætt um að hægt væri að byggja gott tónlistarhús í Laugardal fyrir 1.550 milljónir króna. Árið 1998 hafði áætlunin hækkað í 2.500 milljónir og 1999 var hún komin í 3.500-4.000 milljónir. Í ársbyrjun 2002 var áætlað að húsið myndi kosta um 5.000 milljónir króna og árið 2003 var talan komin í 6.300 milljónir. Þegar hafist var handa við byggingu hússins var gert ráð fyrir því að byggingarkostnaður yrði um 12,5 milljarðar króna eða um 20 milljarðar að núvirði. Ekki liggja fyrir nýjar upplýsingar um heildarkostnað við bygginguna en hann er a.m.k. 28 milljarðar króna. Standist sú tala er fermetraverðið um ein milljón króna.

Vonandi standast yfirlýsingar aðstandenda hússins um að erlendir verktakar beri að mestu leyti kostnað vegna þegar framkominna galla við glerhjúp hússins. Málsmetandi arkitektar og verkfræðingar hafa þó lýst yfir áhyggjum yfir að mikil hætta sé á að frekari gallar muni koma í ljós, t.d. í stálvirki og gluggum hússins. Gott væri fyrir skattgreiðendur að vita hvort áhættumat hafi farið fram á byggingunni m.t.t. til slíkra galla.

 

— — —

Þessi færsla birtist upphaflega í Fréttablaðinu hinn 13. maí 2011.

 

Ólíkar áttir

,,Lífið getur verið erfitt og flókið. Maður veit aldrei í hvorn fótinn maður á að stíga. Við getum farið í ólíkar áttir en ég vona að ég hafi valið rétta leið.“

— Lokaorð aðalpersónunnar í söngleiknum ,,Ólíkum áttum“, í uppsetningu leiklistarhóps Ölduselsskóla.

Á liðnu hausti kom í ljós að nokkrir unglingar í Seljahverfi fiktuðu með fíkniefni (gras). Hratt var brugðist við og tekið á málum með uppbyggilegum hætti af skólastjórnendum, kennurum, foreldrum og nemendum. M.a. var félagsstarf skólans eflt og sjö nýir klúbbar stofnaðir. Leiklistarhópur skólans var stórefldur og í kjölfarið samdi hann og setti upp söngleik um líf nútímaunglinga. Rúmlega áttatíu unglingar tóku þátt í uppfærslunni eða um helmingur af unglingadeild skólans. Áhersla hefur þannig verið lögð á að nemendur hafi nóg uppbyggilegt fyrir stafni utan hefðbundins skólatíma. Afrakstur hins öfluga leiklistarhóps kom í ljós fyrir nokkrum vikum með leikritinu Ólíkum áttum, sem sýnt var við góðar undirtektir.

Frábær söngleikur

Í söngleiknum var fjallað á hispurslausan hátt um þær áskoranir og lífsþorsta, sem fylgja unglingsárunum. Skólinn, samskipti kynjanna, foreldravandamál og vímuefnavandinn fá veglegan sess. Allir, sem muna unglingsárin, þekkja hugsanirnar og samtölin. Börnin halda út á fullorðinsbrautina, sum varfærnislega, öðrum liggur lífið á. Eins og í heimi hinna fullorðnu ná ekki allir að greina á milli raunverulegra gilda og gervigilda. Útlitsdýrkun, kraftadella og tíska fá sinn skammt.

Leikritið er innihaldsríkt, bráðskemmtilegt og oft veltust áhorfendur um af hlátri. Ég velti því fyrir mér á sýningunni hvaða leikritaskáld næði að túlka svo vel gleði, sorgir og viðfangsefni  unglinga með eigin orðfæri þeirra og um leið að tvinna marga ólíka þætti saman svo úr yrði heilsteypt og vel heppnað leikrit. Ólöf Halla Bjarnadóttir leiklistarkennari lagði til söguþráðinn en unglingarnir skrifuðu þættina og mótuðu framvinduna eftir sínu höfði. Nemendunum er óskað til hamingju með frábært leikrit. Ólöf Halla, Daníel Gunnarsson skólastjóri, og Haraldur Reynisson tónmenntakennari, sem stýrði metnaðarfullum tónlistarflutningi,  fá einnig hamingjuóskir ásamt kennurum og öðrum starfsmönnum skólans.

Stutt á milli gleði og harms

Þessi bráðskemmtilegi söngleikur hafði þó alvarlegan undirtón í líki vágests, sem leggur snörur sínar fyrir unga fólkið okkar á viðkvæmasta og áhrifagjarnasta skeiði lífsins. Þetta er vímuefnavandamálið, sennilega stærsta ógnin sem steðjar nú að vestrænum þjóðfélögum. Einhverjir falla í freistni, misstíga sig og kjósa að flýja veruleikann um stund, sækja í hluti sem síðan reynast ekki eftirsóknarverðir. Fjallað er á hispurslausan hátt um þann hlut sem gerir alla baráttu stjórnvalda gegn eiturlyfjum erfiða, þ.e. þann skelfilega hvata fíkniefnaneytandans til að leita uppi þá, sem minnst mótstöðuafl hafa gegn efnunum, búa til nýja neytendur og selja þeim dóp svo hann sjálfur geti dópað frítt: ,,Hvað er í gangi, er ég nú orðin einhver díler? Eins og ég sé ekki í nægum vandræðum fyrir? En er þetta ekki í lagi; það er ekki eins og ég sé einhver sjúskaður sprautufíkill,“ segir ein persónan í áhrifamiklu atriði.

Vel kom fram í leikritinu hversu örstutt er á milli fölskvalausrar lífsgleði æskunnar og hins harða heims eiturlyfjanna. Fjörugur söngleikur fær sorglegan endi með dauða einnar aðalpersónunnar. Með því sýna leikritahöfundarnir 82 að þeir átta sig á miskunnarleysi eiturlyfjaheimsins og miðla þeim veruleika til skólafélaga sinna. Nemendur, kennarar og skólastjórnendur við Ölduselsskóla fá bestu þakkir fyrir gott framtak.

Eflum jákvæðar forvarnir

Ekkert hverfi er stikkfrí þegar kemur að vímuefnavanda ungmenna. Fyrir nokkrum vikum heimsótti ég t.d. skóla í Vesturbænum þar sem fjórtán ára nemendur sögðu frá því að piltur hefði komið á skólalóðina og boðið þeim fíkniefni til kaups. Gagnvart slíkum vágestum þarf ætíð að vera á verði og verði þeim ágengt, þarf að grípa í taumana með uppbyggilegum hætti eins og gert var í Ölduselsskóla.

Reynslan sýnir að fíkniefnavandinn verður aldrei leystur með löggæslu og tolleftirliti. Jákvæðar forvarnir á einstaklingsbundnum grunni, í skólum og félagsstarfi, virðast skila mestum árangri. Nefna má aukna samveru foreldra og barna og umræður um málið á heimilum sem og þátttöku í starfi íþróttafélaga, skáta, félagsmiðstöðva o.s.frv. Síðast en ekki síst felast jákvæðar forvarnir í miðlun upplýsinga milli unglinganna sjálfra á jafnréttisgrundvelli, eins og í þessu góða leikriti. Slíkar forvarnir þarf að efla og þar geta allir lagt eitthvað af mörkum.

 

— — —

Þessi færsla birtist upphaflega í Morgunblaðinu, 26. apríl 2011.